92 -6 (92) 2026 - Мирзоева М.Р., Холов У.А. - COVID-19 БЕМОРЛАРИДА ИММУНОЛОГИК ВА ЯЛЛИҒЛАНИШ МАРКЕРЛАРИНИНГ ДИАГНОСТИК АҲАМИЯТИ
COVID-19 БЕМОРЛАРИДА ИММУНОЛОГИК ВА ЯЛЛИҒЛАНИШ МАРКЕРЛАРИНИНГ ДИАГНОСТИК АҲАМИЯТИ
Мирзоева М.Р., Холов У.А. - Абу али ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт институти
Резюме
Мақсад: COVID-19 билан касалланган беморларда иммунологик ва яллиғланиш маркерларининг диагностик аҳамиятини баҳолаш ҳамда касаллик оғирлиги билан боғлиқлигини аниқлаш. Материаллар ва усуллар: Тадқиқотга COVID-19 инфекцияси билан касалланган 190 нафар бемор жалб қилинди. Улар касаллик оғирлигига кўра асосий гуруҳ (n=98) ва қиёсий гуруҳга (n=92) ажратилди. Назорат гуруҳини 40 нафар соғлом шахс ташкил қилди. Барча иштирокчиларда CD4+, CD8+, CD4/CD8 индекси, NK ҳужайралари, 25(OH)D витамини, ИЛ-6, ТНФ-α, ИЛ-10, C-реактив оқсил (СРО), прокальцитонин ва ферритин даражалари аниқланди. Натижалар: Тадқиқот натижалари COVID-19 оғир кечиши ҳужайравий иммунитетнинг сезиларли бузилиши билан кечишини кўрсатди. Асосий гуруҳда CD4+ лимфоцитлар ва NK ҳужайралари миқдори ишончли даражада камайган, CD8+ лимфоцитлар миқдори эса ошганлиги аниқланди (p<0,001). Цитокинлар таҳлилида ИЛ-6, ТНФ-α ва ИЛ-10 кўрсаткичлари назорат гуруҳига нисбатан ишончли юқори эканлиги аниқланди (p<0,001). Яллиғланиш маркерлари – СРО, прокальцитонин ва ферритин даражалари ҳам касаллик оғирлиги ошиши билан мутаносиб равишда кўтарилганлиги кузатилди. Хулоса: COVID-19 инфекциясида иммунологик ва яллиғланиш маркерларининг ўзгариши касаллик оғирлигини акс эттирувчи муҳим диагностик мезон ҳисобланади. CD4+, CD8+, NK ҳужайралари, ИЛ-6, ТНФ-α, ИЛ-10, СРО, прокальцитонин ва ферритин кўрсаткичларини комплекс баҳолаш COVID-19 кечишини прогнозлаш, хавф гуруҳларини аниқлаш ва беморларнинг ҳолатини мониторинг қилишда муҳим аҳамиятга эга.
Калит сўзлар: COVID-19, иммунитет, цитокинлар, ИЛ-6, ТНФ-α, ИЛ-10, CD4+, CD8+, NK ҳужайралар, C-реактив оқсил, ферритин, прокальцитонин.
First page
544
Last page
549
For citation:Мирзоева М.Р., Холов У.А. - COVID-19 БЕМОРЛАРИДА ИММУНОЛОГИК ВА ЯЛЛИҒЛАНИШ МАРКЕРЛАРИНИНГ ДИАГНОСТИК АҲАМИЯТИ//New Day in Medicine 6(92)2026 544-549 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/6-92-2026
List of References
- Абдурахимов АХ, Хегай ЛН, Юсупова ШК. COVID-19 и его осложнения. Re-health Journal. 2021;(4):61-74.
- Окилджон Н, и др. COVID-19-ассоциированный артериальный тромбоз. Вестник Авиценны. 2021;23(1):85-94.
- Шамшева ОВ. Новый коронавирус COVID-19 (SARS-CoV-2). Детские инфекции. 2020;19(1):5-6. doi:10.22627/2072-8107-2020-19-1-5-6.
- Никифоров ВВ, Суранова ТГ, Чернобровкина ТЯ, Янковская ЯД, Бурова СВ. Новая коронавирусная инфекция (COVID-19): клинико-эпидемиологические аспекты. Архивъ внутренней медицины. 2020;10(2):87-93. doi:10.20514/2226-6704-2020-10-2-87-93.
- Del Valle DM, Kim-Schulze S, Huang HH, Beckmann ND, Nirenberg S, Wang B, et al. An inflammatory cytokine signature predicts COVID-19 severity and survival. Nat Med. 2020;26(10):1636-1643. doi:10.1038/s41591-020-1051-9.
- Diao B, Wang C, Tan Y, Chen X, Liu Y, Ning L, et al. Reduction and functional exhaustion of T cells in patients with Coronavirus Disease 2019 (COVID-19). Front Immunol. 2020;11:827. doi:10.3389/fimmu.2020.00827.
- Grant WB, Lahore H, McDonnell SL, Baggerly CA, French CB, Aliano JL, et al. Evidence that vitamin D supplementation could reduce risk of influenza and COVID-19 infections and deaths. Nutrients. 2020;12(4):988. doi:10.3390/nu12040988.
- Guan WJ, Ni ZY, Hu Y, Liang WH, Ou CQ, He JX, et al. Clinical characteristics of Coronavirus Disease 2019 in China. N Engl J Med. 2020;382(18):1708-1720. doi:10.1056/NEJMoa2002032.
- Han H, Ma Q, Li C, Liu R, Zhao L, Wang W, et al. Profiling serum cytokines in COVID-19 patients reveals IL-6 and IL-10 are disease severity predictors. Emerg Microbes Infect. 2020;9(1):1123-1130. doi:10.1080/22221751.2020.1770129.
- Huang C, Wang Y, Li X, Ren L, Zhao J, Hu Y, et al. Clinical features of patients infected with 2019 novel coronavirus in Wuhan, China. Lancet. 2020;395(10223):497-506. doi:10.1016/S0140-6736(20)30183-5.
file
download