130 -6 (92) 2026 - Nasretdinova M.T., Jonuzokov O.K. - DIAGNOSTIKA ALGORITMINI VA MAVSUMIY ALLERGIK RINOSINUSIT BILAN OG‘RIGAN BOLALARDA SENSIBILIZATSIYA FENOTIPIK XUSUSIYATLARINI HISOBGA OLGAN HOLDA KOMPLEKS TERAPIYA TAKTIKАСINI OPTIMALLASHTIRISH

DIAGNOSTIKA ALGORITMINI VA MAVSUMIY ALLERGIK RINOSINUSIT BILAN OG‘RIGAN BOLALARDA SENSIBILIZATSIYA FENOTIPIK XUSUSIYATLARINI HISOBGA OLGAN HOLDA KOMPLEKS TERAPIYA TAKTIKАСINI OPTIMALLASHTIRISH

Nasretdinova M.T., Jonuzokov O.K. - Samarqand davlat tibbiyot universiteti

Rezyume

Bolalarda mavsumiy allergik rinosinusit (MAR) patogenetik geterogenlik bilan tavsiflanadi. Asosan teri allergik sinamalari va zardobdagi IgE darajasini aniqlashga asoslangan an’anaviy diagnostika usullari sensibilizatsiyaning yashirin shakllarini ҳар доим ҳам aniqlay olmaydi, bu esa davolashнинг kech boshlanishi yoki yetarlicha samarali emasligiga olib kelishi мумкин. Tadqiqot maqsadi. Bolalarda mavsumiy allergik rinosinusitda patogenetik diagnostika algoritmini ishlab chiqish va ushbu algoritmga asoslangan differensiallashtirilgan davolash taktikасининг klinik samaradorligini standart davolash sxemasi bilan taqqoslash. Materiallar va metodlar. 7–14 yoshdagi 94 nafar bolaning ishtirokida prospektiv taqqoslovchi kvazirandomizatsion tadqiqot o‘tkazildi. Asosiy guruhni 48 nafar bemor tashkil etib, ularda ishlab chiqilgan patogenetik diagnostika algoritmi qo‘llanildi ва kasallikning patogenetik fenotipi aniqlанганidan so‘ng differensiallashtirilgan terapiya tayinlandi. Nazorat guruhiga 46 nafar bola kirib, ular standart tekshiruvdan o‘tkazildi ва yagona davolash sxemasini oldi. Davolash samaradorligi Total Nasal Symptom Score (TNSS) ko‘rsatkichining dinamikaси, simptomlar рецидивlari chastotasi, “talab bo‘yicha” qo‘llaniladigan antigistamin preparatlarga bo‘lgan ehtiyoj ва adenoid gipertrofiyasi dinamikaси бўйича baholandi. Natijalar. Uch oylik davolashdan so‘ng asosiy guruhда TNSS shkalasi bo‘yicha klinik simptomatika nazorat guruhига nisbatan yanada sezilarli darajada kamaydi (1,8 ± 0,9 га қарши 3,4 ± 1,3; p < 0,001). Retsidivlar chastotasi mos ravishda 8,3% ва 26,1% ни ташкил этди (p = 0,02). Antigistamin preparatlarni “talab bo‘yicha” qabul qilish zarurati asosiy guruhда pastroq bo‘lib, median qiymat 4 [2; 6] kunni, nazorat guruhида esa 10 [7; 13] kunni tashkil этди (p < 0,001). Adenoid gipertrofiyasi regressi asosiy guruhdagi bolalarning 61,9%ида ва nazorat guruhидаги bolalarning 33,3%ида kuzatildi, аммо бу farq statistik ahamiyat darajasiga yetmadi (Fisherning aniq kriteriysi, p = 0,11). Xulosa. Kompleks patogenetik diagnostika algoritmini ва унга asoslangan differensiallashtirilgan terapiyani qo‘llash bolalarda mavsumiy allergik rinosinusitni davolash samaradorligini oshirish, retsidivlar chastotasini kamaytirish ва hamroh adenoid patologiyasi mavjud bo‘lgan hollarda potentsial ravishda asossiz jarrohlik aralashuvlar sonini qisqartirishга хизмат қилади.

Kalit so‘zlar: mavsumiy allergik rinosinusit, bolalar, lokal sensibilizatsiya, IL‑33, TSLP, differensiallashtirilgan terapiya, adenoid gipertrofiyasi.

First page

793

Last page

798

For citation:Nasretdinova M.T., Jonuzokov O.K. - DIAGNOSTIKA ALGORITMINI VA MAVSUMIY ALLERGIK RINOSINUSIT BILAN OG‘RIGAN BOLALARDA SENSIBILIZATSIYA FENOTIPIK XUSUSIYATLARINI HISOBGA OLGAN HOLDA KOMPLEKS TERAPIYA TAKTIKАСINI OPTIMALLASHTIRISH//New Day in Medicine 6(92)2026 793-798 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/6-92-2026

List of References

1. Rondon C., et al. Local allergic rhinitis: a new entity in the allergy world. Current Allergy and Asthma Reports. 2023;23(4):220–232. doi:10.1007/s11882-023-01077-w.
2. Bachert C., et al. Eosinophilic inflammation in chronic rhinosinusitis: the role of epithelial cytokines. J Allergy Clin Immunol. 2023;151(2):320–335. doi:10.1016/j.jaci.2022.11.015.
3. Zhu L., et al. Epithelial-derived cytokines (IL-33, TSLP) in the pathogenesis of allergic rhinosinusitis. Int Arch Allergy Immunol. 2025;186(1):1–12. doi:10.1159/000539123.
4. Kim D.H., Park J.W. Clinical significance of nasal cytokines in patients with negative skin prick tests. Clin Exp Otorhinolaryngol. 2025;18(1):45–52. doi:10.21053/ceo.2024.00892.
5. Pawankar R., et al. World Allergy Organization (WAO) White Book on Allergy: Update 2024–2025. World Allergy Org J. 2025;18(2). doi:10.1016/j.waojou.2025.100055.
6. Papadopoulos N.G., et al. EAACI guidelines on pediatric allergic rhinitis: An update. Pediatric Allergy and Immunology. 2024;35(3):e14120. doi:10.1111/pai.14120.
7. Roberts G., et al. European Declaration on Immunotherapy: 2025 update. Allergy. 2025;80(1):12–28. doi:10.1111/all.16010.
8. Zhang Y., et al. Local production of IgE and cytokines in non-atopic rhinitis. Frontiers in Immunology. 2024;15:1345678. doi:10.3389/fimmu.2024.1345678.
9. Bousquet J., et al. ARIA (Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma) Phase 4: 2025 revision. J Allergy Clin Immunol. 2025;155(3):450–468. doi:10.1016/j.jaci.2024.12.001.
10. Smith A.B., et al. The role of TSLP in airway epithelial barrier dysfunction. Journal of Asthma and Allergy. 2024;17:89–102. doi:10.2147/JAA.S450000.

    file

    download