5 -7 (93) 2026 - Ҳамроев И.С. - СУРУНКАЛИ ИС ГАЗИ ТАЪСИРИДА ПРОСТАТА БЕЗИДА РИВОЖЛАНГАН МОРФОЛОГИК ВА МОРФОМЕТРИК ЎЗГАРИШЛАРНИ ГУЛИМАХСАР ЎСИМЛИГИ ДАМЛАМАСИ БИЛАН КОРРЕКЦИЯЛАШ САМАРАДОРЛИГИ
СУРУНКАЛИ ИС ГАЗИ ТАЪСИРИДА ПРОСТАТА БЕЗИДА РИВОЖЛАНГАН МОРФОЛОГИК ВА МОРФОМЕТРИК ЎЗГАРИШЛАРНИ ГУЛИМАХСАР ЎСИМЛИГИ ДАМЛАМАСИ БИЛАН КОРРЕКЦИЯЛАШ САМАРАДОРЛИГИ
Ҳамроев И.С. - Абу али ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт институти
Резюме
Сурункали ис гази таъсири натижасида простата безида ривожланадиган гипоксик жараёнлар секретор эпителий дистрофияси, ацинар архитектониканинг бузилиши, стромал қайта қурилиш ва микроциркулятор ўзгаришлар билан кечади. Бундай морфологик бузилишлар безнинг функционал фаоллигини пасайтириб, репаратив жараёнларни чеклайди. Шу сабабли табиий антиоксидант хусусиятга эга ўсимлик препаратларидан фойдаланиш токсик гипоксия оқибатларини камайтиришнинг муҳим йўналишларидан бири ҳисобланади. Ушбу тадқиқотнинг мақсади сурункали ис гази таъсирида простата безида ривожланган морфологик ва морфометрик ўзгаришларни гулимахсар ўсимлиги дамламаси ёрдамида коррекциялаш самарадорлигини баҳолашдан иборат. Тадқиқот оқ зотсиз эркак лаборатория каламушларида ўтказилди. Простата безининг гистологик препаратлари гематоксилин-эозин усулида бўялиб, ацинуслар диаметри, ацинус люмени майдони, секретор эпителий баландлиги, строма ва паренхима улуши, строма/паренхима нисбати, ацинар зичлик ҳамда қон томирлар диаметри морфометрик баҳоланди. Натижаларга кўра, гулимахсар ўсимлиги дамламаси қўлланилган ҳайвонларда ацинар тузилмаларнинг архитектоникаси нисбатан тикланганлиги, секретор эпителийнинг яхлитлиги сақланганлиги, интерстициал шиш ҳамда микроциркулятор бузилишлар камайганлиги аниқланди. Морфометрик таҳлилда ацинус диаметри ва секретор эпителий баландлиги ортиб, стромал компонент улуши камайганлиги кузатилди. Бу кўрсаткичлар простата безининг морфофункционал ҳолати назорат гуруҳи қийматларига яқинлашаётганлигини кўрсатди. Олинган натижалар гулимахсар ўсимлиги дамламаси сурункали ис гази таъсирида простата безида юзага келадиган гипоксик-дистрофик ўзгаришларни чеклаш, микроциркуляцияни барқарорлаштириш ҳамда репаратив жараёнларни фаоллаштиришда самарали табиий корректор эканлигини кўрсатади.
Калит сўзлар: сурункали ис гази, простата бези, гулимахсар, морфология, морфометрия, ацинус, секретор эпителий, гипоксия, антиоксидант, коррекция.
First page
36
Last page
41
For citation:Ҳамроев И.С. - СУРУНКАЛИ ИС ГАЗИ ТАЪСИРИДА ПРОСТАТА БЕЗИДА РИВОЖЛАНГАН МОРФОЛОГИК ВА МОРФОМЕТРИК ЎЗГАРИШЛАРНИ ГУЛИМАХСАР ЎСИМЛИГИ ДАМЛАМАСИ БИЛАН КОРРЕКЦИЯЛАШ САМАРАДОРЛИГИ//New Day in Medicine 7(93)2026 36-41 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/7-93-2026
List of References
- Kumar V, Abbas AK, Aster JC. Robbins and Cotran Pathologic Basis of Disease. 11th ed. Philadelphia: Elsevier; 2023.
- Hall JE. Guyton and Hall Textbook of Medical Physiology. 15th ed. Philadelphia: Elsevier; 2024.
- Mescher AL. Junqueira's Basic Histology: Text and Atlas. 17th ed. New York: McGraw-Hill Education; 2024.
- Ross MH, Pawlina W. Histology: A Text and Atlas. 9th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2024.
- Humphrey PA, Moch H, Reuter VE, Ulbright TM, editors. WHO Classification of Urinary and Male Genital Tumours. 5th ed. Lyon: International Agency for Research on Cancer; 2022.
- Epstein JI, Netto GJ. Biopsy Interpretation of the Prostate. 6th ed. Philadelphia: Wolters Kluwer; 2023.
- European Association of Urology. EAU Guidelines on Prostate Diseases. Arnhem: EAU Guidelines Office; 2024.
- World Health Organization. WHO Global Air Quality Guidelines: Particulate matter (PM2.5 and PM10), ozone, nitrogen dioxide, sulfur dioxide and carbon monoxide. Geneva: World Health Organization; 2021.
- Agency for Toxic Substances and Disease Registry. Toxicological Profile for Carbon Monoxide. Atlanta (GA): U.S. Department of Health and Human Services; 2022.
- National Institute for Occupational Safety and Health. Occupational Exposure to Carbon Monoxide. Cincinnati (OH): NIOSH; 2023.
file
download