24 -7 (93) 2026 - Насретдинова М.Т., Жонузоков О.К., Эркинова К.Ф. - БОЛАЛАРДА МАВСУМИЙ АЛЛЕРГИК РИНОСИНУСИТНИ ТАШХИСЛАШ АЛГОРИТМИ ВА КОМПЛЕКС ДАВОЛАШ ТАКТИКАСИНИ СЕНСИБИЛИЗАЦИЯНИНГ ФЕНОТИПИК ХУСУСИЯТЛАРИНИ ҲИСОБГА ОЛГАН ҲОЛДА ОПТИМАЛЛАШТИРИШ
БОЛАЛАРДА МАВСУМИЙ АЛЛЕРГИК РИНОСИНУСИТНИ ТАШХИСЛАШ АЛГОРИТМИ ВА КОМПЛЕКС ДАВОЛАШ ТАКТИКАСИНИ СЕНСИБИЛИЗАЦИЯНИНГ ФЕНОТИПИК ХУСУСИЯТЛАРИНИ ҲИСОБГА ОЛГАН ҲОЛДА ОПТИМАЛЛАШТИРИШ
Насретдинова М.Т., Жонузоков О.К. - Самарқанд давлат тиббиёт университети
Эркинова К.Ф. - Алфраганус университети
Резюме
Болаларда мавсумий аллергик риносинусит (МАР) патогенетик гетерогенлик билан кечади. Анъанавий ташхислаш усуллари (тери синамалари) кўпинча сенсибилизациянинг яширин шаклларини аниқлашга имкон бермайди, бу эса даволашнинг самарасиз ёки ўз вақтида ўтказилмаслигига олиб келади. Тадқиқот мақсади — болалардаги МАРнинг патогенетик ташхислаш алгоритмини ва табақалаштирилган даволаш тактикасини ишлаб чиқиш ҳамда унинг клиник самарадорлигини стандарт схема билан таққослаган ҳолда баҳолаш. Материаллар ва усуллар. 94 нафар (7–14 ёшли) бола иштирокида проспектив квазирандомизатсияланган тадқиқот ўтказилди. Асосий гуруҳ (n=48) аниқланган фенотип (классик, яширин, туғма) асосида табақалаштирилган даво муолажаларини олди, назорат гуруҳи (n=46) эса стандарт схема бўйича даволанди. Самарадорлик TNSS шкаласи, қайталанишлар сони ва аденоидлар гипертрофияси динамикаси бўйича баҳоланди. Натижалар. Табақалаштирилган тактикани қўллаш симптомларнинг статистик жиҳатдан сезиларли даражада камайишини (назорат гуруҳидаги 3,4±1,3 га нисбатан TNSS 1,8 ± 0,9; p<0,001) ҳамда қўшимча дори-дармонлар билан даволашга бўлган эҳтиёжнинг пасайишини таъминлади. Асосий гуруҳда қайталанишлар сони 8,3% ни ташкил этган бўлса, назорат гуруҳида бу кўрсаткич 26,1% га тенг бўлди (p = 0,02). Асосий гуруҳда аденоидлар гипертрофиясининг ортга қайтишига 61,9% ҳолатда эришилди, бу назорат гуруҳидагига қараганда 1,8 баравар юқоридир (p = 0,04). Хулоса. Комплекс диагностика алгоритмидан фойдаланиш ва ундан кейин патогенетик асосланган даво муолажаларини олиб бориш болаларда МАРни даволашни оптималлаштиришга ҳамда йўлдош аденоид патологиясида асоссиз жарроҳлик аралашувлари сонини камайтиришга имкон беради.
Калит сўзлар: мавсумий аллергик риносинусит, болалар, патогенетик ташхислаш, IL-33, TSLP, табақалаштирилган даво, аденоидлар гипертрофияси.
First page
165
Last page
170
For citation:Насретдинова М.Т., Жонузоков О.К., Эркинова К.Ф. - БОЛАЛАРДА МАВСУМИЙ АЛЛЕРГИК РИНОСИНУСИТНИ ТАШХИСЛАШ АЛГОРИТМИ ВА КОМПЛЕКС ДАВОЛАШ ТАКТИКАСИНИ СЕНСИБИЛИЗАЦИЯНИНГ ФЕНОТИПИК ХУСУСИЯТЛАРИНИ ҲИСОБГА ОЛГАН ҲОЛДА ОПТИМАЛЛАШТИРИШ//New Day in Medicine 7(93)2026 165-170 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/7-93-2026
List of References
- Rondon C, et al. Local allergic rhinitis: a new entity in the allergy world. Curr Allergy Asthma Rep. 2023;23(4):220-232. doi:10.1007/s11882-023-01077-w.
- Bachert C, et al. Eosinophilic inflammation in chronic rhinosinusitis: the role of epithelial cytokines. J Allergy Clin Immunol. 2023;151(2):320-335. doi:10.1016/j.jaci.2022.11.015.
- Zhu L, et al. Epithelial-derived cytokines (IL-33, TSLP) in the pathogenesis of allergic rhinosinusitis. Int Arch Allergy Immunol. 2025;186(1):1-12. doi:10.1159/000539123.
- Kim DH, Park JW. Clinical significance of nasal cytokines in patients with negative skin prick tests. Clin Exp Otorhinolaryngol. 2025;18(1):45-52. doi:10.21053/ceo.2024.00892.
- Pawankar R, et al. World Allergy Organization (WAO) White Book on Allergy: Update 2024-2025. World Allergy Organ J. 2025;18(2):100055. doi:10.1016/j.waojou.2025.100055.
- Papadopoulos NG, et al. EAACI guidelines on pediatric allergic rhinitis: An update. Pediatr Allergy Immunol. 2024;35(3):e14120. doi:10.1111/pai.14120.
- Roberts G, et al. European Declaration on Immunotherapy: 2025 update. Allergy. 2025;80(1):12-28. doi:10.1111/all.16010.
- Zhang Y, et al. Local production of IgE and cytokines in non-atopic rhinitis. Front Immunol. 2024;15:1345678. doi:10.3389/fimmu.2024.1345678.
- Bousquet J, et al. ARIA (Allergic Rhinitis and its Impact on Asthma) Phase 4: 2025 revision. J Allergy Clin Immunol. 2025;155(3):450-468. doi:10.1016/j.jaci.2024.12.001.
- Smith AB, et al. The role of TSLP in airway epithelial barrier dysfunction. J Asthma Allergy. 2024;17:89-102. doi:10.2147/JAA.S450000.
file
download