62 -8 (94) 2026 - Каримов О.М., Хасанов А.И. - СУЯК ВА ТОҒАЙ САРКОМАЛАРИНИНГ 2018–2025-ЙИЛЛАРДАГИ ЭПИДЕМИОЛОГИК ДИНАМИКАСИ, ҲУДУДИЙ ВАРИАБЕЛЛИГИ ВА ХАВФ СТРАТИФИКАЦИЯСИ: ФАРҒОНА ВОДИЙСИ МИСОЛИДА
СУЯК ВА ТОҒАЙ САРКОМАЛАРИНИНГ 2018–2025-ЙИЛЛАРДАГИ ЭПИДЕМИОЛОГИК ДИНАМИКАСИ, ҲУДУДИЙ ВАРИАБЕЛЛИГИ ВА ХАВФ СТРАТИФИКАЦИЯСИ: ФАРҒОНА ВОДИЙСИ МИСОЛИДА
Каримов О.М. - Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази Фарғона филиали,, Фарғона жамоат саломатлиги тиббиёт институти
Хасанов А.И. - Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт маркази
Резюме
Долзарблиги: суяк ва тоғай саркомалари нисбатан кам учрайдиган, бироқ юқори даражада ногиронлик ва ўлим хавфи билан кечувчи хавфли ўсмалар гуруҳига киради. Ушбу патологиянинг эпидемиологик хусусиятларини ўрганиш касалланиш динамикасини баҳолаш, юқори хавфли аҳоли гуруҳларини аниқлаш, ҳудудий тафовутларни белгилаш ҳамда эрта диагностика ва профилактика чораларини такомиллаштириш учун муҳим аҳамиятга эга. Мақсад: 2018–2025-йилларда Фарғона водийси мисолида суяк ва тоғай саркомаларининг эпидемиологик динамикаси, ёш-жинс хусусиятлари, яшаш ҳудуди ва морфологик структурасидаги тафовутларни баҳолаш ҳамда касалланиш ва ўлим кўрсаткичлари асосида ҳудудларни хавф даражаси бўйича стратификация қилиш. Материал ва усуллар: ретроспектив эпидемиологик тадқиқот ўтказилди. Тадқиқот материали 2018–2025-йилларда Республика ихтисослаштирилган онкология ва радиология илмий-амалий тиббиёт марказининг Андижон, Наманган ва Фарғона филиалларида рўйхатга олинган суяк ва тоғай саркомаларининг бирламчи ҳолатларидан иборат бўлди. Маълумотлар тиббий ҳисобот ҳужжатлари, онкологик диспансер кузатуви материаллари ва аҳоли статистик маълумотлари асосида шакллантирилган. Таҳлилда интенсив ва ёш бўйича стандартлаштирилган касалланиш кўрсаткичлари, ўлим кўрсаткичлари, динамик қаторлар, корреляцион ва фазовий таҳлил усуллари қўлланилган. Натижалар. Натижалар: 2018–2025 йилларда Фарғона водийсида суяк ва тоғай саркомалари билан касалланиш кўрсаткичлари 0,6–1,2‰000 оралиғида тебранди. Касалланганларнинг 70%и қишлоқ аҳолиси, эркаклар 58,3%ни ташкил этди. Остеосаркома етакчи морфологик тур бўлиб, унинг улуши 36–41%ни ташкил қилди. Ҳудудлар касалланиш ва ўлим кўрсаткичлари асосида юқори, ўрта ва паст хавф гуруҳларига ажратилди. Хулоса. Суяк ва тоғай саркомалари эпидемиологиясида вақт бўйича нисбатан барқарорлик билан бир қаторда ҳудудий гетерогенлик мавжудлиги аниқланди. Қишлоқ аҳолиси, эркаклар, 45 ёшдан катта шахслар ва айрим ҳудудлар юқори эпидемиологик юклама билан тавсифланди. Комплекс эпидемиологик кўрсаткичлар асосида ҳудудларни юқори, ўрта ва паст хавф гуруҳларига ажратиш мақсадли профилактика ва эрта диагностика чораларини ҳудудий дифференциаллаш имконини беради.
Калит сўзлар: суяк саркомаси, тоғай саркомаси, эпидемиология, касалланиш, ўлим, стандартлаштирилган кўрсаткич, ҳудудий вариабеллик, хавф стратификацияси, остеосаркома, хондросаркома.
First page
445
Last page
451
For citation:Каримов О.М., Хасанов А.И. - СУЯК ВА ТОҒАЙ САРКОМАЛАРИНИНГ 2018–2025-ЙИЛЛАРДАГИ ЭПИДЕМИОЛОГИК ДИНАМИКАСИ, ҲУДУДИЙ ВАРИАБЕЛЛИГИ ВА ХАВФ СТРАТИФИКАЦИЯСИ: ФАРҒОНА ВОДИЙСИ МИСОЛИДА//New Day in Medicine 8(94)2026 445-451 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/8-94-2026
АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ
- Jo VY, Fletcher CDM. WHO classification of soft tissue tumours: an update based on the 2013 (4th) edition. Pathology. 2014;46(2):95-104. doi:10.1097/PAT.0000000000000050.
- Cormier JN, Pollock RE. Soft tissue sarcoma epidemiology. Cancer Epidemiol Biomarkers Prev. 2019;28(5):761-769. DOI требует дополнительной верификации; в доступных источниках надёжное подтверждение именно этой библиографической записи не найдено.
- Gerrand C, Athanasou N, Brennan B, Grimer RJ, Judson IR, Morland B, et al. UK guidelines for the management of bone sarcomas. Clin Sarcoma Res. 2016;6:7. doi:10.1186/s13569-016-0047-1.
- Longhi A, Errani C, De Paolis M, Mercuri M, Bacci G. Primary bone sarcomas in adults. Cancer Treat Rev. 2016;42:1-12. DOI требует дополнительной верификации; библиографическая запись нуждается в уточнении.
- Тилляшайхов М.Н., Каримов Ш.И., Юлдашев Б.Т. Ўзбекистонда суяк саркомаларининг эпидемиологик хусусиятлари. Ўзбекистон онкология журнали. 2018;2:12-16.
- Абдурахмонов Б.Б., Юлдашев Б.Т. Остеосаркомада 5 йиллик яшовчанлик таҳлили. Онкология хабарномаси. 2022;2:19-24.
file
download