74 -8 (94) 2026 - Рахматова Д.Б., Бахрамова А.А. - ИШЕМИК ГЕНЕЗЛИ СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИДА МАРКАЗИЙ ГЕМОДИНАМИКА ВА ЮРАК ИШЕМИК КАСАЛЛИК ОҒИРЛИГИГА БОҒЛИҚ УГЛЕВОД ҲАМДА АТЕРОГЕН ЛИПИД АЛМАШИНУВИ БУЗИЛИШЛАРИНИНГ ГЕНДЕР ХУСУСИЯТЛАРИ
ИШЕМИК ГЕНЕЗЛИ СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИДА МАРКАЗИЙ ГЕМОДИНАМИКА ВА ЮРАК ИШЕМИК КАСАЛЛИК ОҒИРЛИГИГА БОҒЛИҚ УГЛЕВОД ҲАМДА АТЕРОГЕН ЛИПИД АЛМАШИНУВИ БУЗИЛИШЛАРИНИНГ ГЕНДЕР ХУСУСИЯТЛАРИ
Рахматова Д.Б., Бахрамова А.А. - Абу али ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт институти
Резюме
Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (ЖССТ) ва халқаро эпидемиологик маълумотларга кўра, сурункали юрак етишмовчилиги (СЮЕ) ҳозирги кунда юрак-қон томир касалликларининг энг оғир ва ижтимоий аҳамиятга эга асоратларидан бири бўлиб, беморларнинг ҳаёт сифати, меҳнат қобилияти ва узоқ муддатли прогнозини сезиларли даражада ёмонлаштиради. Углевод алмашинуви бузилишлари ҳам СЮЕда муҳим коморбид омил ҳисобланади. ЮЕ популяцияларида 2-тип қандли диабет тарқалиши тахминан 12–30% ни ташкил қилиши, ёш ортиши билан эса бу кўрсаткич юқорилаши қайд этилган. Диабет мавжуд бўлганда юрак етишмовчилиги ривожланиш хавфи ҳам ошади; Framingham тадқиқотида ёшга мослаштирилган нисбий хавф эркакларда 2,2, аёлларда эса 5,3 марта юқори бўлган.
Калит сўзлар: сурункали юрак етишмовчилиги, ишемик генез, ЮИК, марказий гемодинамика, углевод алмашинуви, дислипидемия, атероген липидлар, глюко-липотоксик зўриқиш, гендер хусусиятлари.
First page
544
Last page
550
For citation:Рахматова Д.Б., Бахрамова А.А. - ИШЕМИК ГЕНЕЗЛИ СУРУНКАЛИ ЮРАК ЕТИШМОВЧИЛИГИДА МАРКАЗИЙ ГЕМОДИНАМИКА ВА ЮРАК ИШЕМИК КАСАЛЛИК ОҒИРЛИГИГА БОҒЛИҚ УГЛЕВОД ҲАМДА АТЕРОГЕН ЛИПИД АЛМАШИНУВИ БУЗИЛИШЛАРИНИНГ ГЕНДЕР ХУСУСИЯТЛАРИ//New Day in Medicine 8(94)2026 544-550 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/8-94-2026
АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ
- McDonagh TA, Metra M, Adamo M, Gardner RS, Baumbach A, Böhm M, et al. 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. Eur Heart J. 2021;42(36):3599-3726. doi:10.1093/eurheartj/ehab368.
- McDonagh TA, Metra M, Adamo M, Gardner RS, Baumbach A, Böhm M, et al. 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. Eur J Heart Fail. 2022;24(1):4-131.
- McDonagh TA, Metra M, Adamo M, Gardner RS, Baumbach A, Böhm M, et al. 2023 Focused Update of the 2021 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. Eur Heart J. 2023;44(37):3627-3639. doi:10.1093/eurheartj/ehad195.
- Marx N, Federici M, Schütt K, Müller-Wieland D, Ajjan RA, Antunes MJ, et al. 2023 ESC Guidelines for the management of cardiovascular disease in patients with diabetes. Eur Heart J. 2023;44(39):4043-4140. doi:10.1093/eurheartj/ehad192.
- Heidenreich PA, Bozkurt B, Aguilar D, Allen LA, Byun JJ, Colvin MM, et al. 2022 AHA/ACC/HFSA Guideline for the Management of Heart Failure. Circulation. 2022;145(18). doi:10.1161/CIR.0000000000001063.
- Ponikowski P, Voors AA, Anker SD, Bueno H, Cleland JGF, Coats AJS, et al. 2016 ESC Guidelines for the diagnosis and treatment of acute and chronic heart failure. Eur Heart J. 2016;37(27):2129-2200. doi:10.1093/eurheartj/ehw128.
- Rosano GMC, Seeland U, Einiö E, et al. Cardiovascular disease in women and men: sex and gender differences in risk factors, diagnosis and treatment. Eur Heart J. 2021;42:1-13.
- Seferović PM, Petrie MC, Filippatos GS, Anker SD, Rosano G, Bauersachs J, et al. Type 2 diabetes mellitus and heart failure: a position statement from the Heart Failure Association of the European Society of Cardiology. Eur J Heart Fail. 2018;20(5):853-872. doi:10.1002/ejhf.1170.
- Lehrke M, Marx N. Diabetes mellitus and heart failure. Am J Cardiol. 2017;120(1S). doi:10.1016/j.amjcard.2017.05.014.
- Jia G, Hill MA, Sowers JR. Diabetic cardiomyopathy: an update of mechanisms contributing to this clinical entity. Circ Res. 2018;122(4):624-638. doi:10.1161/CIRCRESAHA.117.311586.
file
download