92 -8 (94) 2026 - Г.А.Холматова, З.Ю. Халимова, М.А. Жўраева, Н.Д. Ашуралиева - СИЛ ВА ҚАНДЛИ ДИАБЕТ БИЛАН КОМОРБИДЛИКДА АТЕРОГЕН ЛИПОПРОТЕИДЛАРНИ ЎЗГАРИШИ
СИЛ ВА ҚАНДЛИ ДИАБЕТ БИЛАН КОМОРБИДЛИКДА АТЕРОГЕН ЛИПОПРОТЕИДЛАРНИ ЎЗГАРИШИ
Г.А.Холматова - Андижон давлат тиббиёт институти
З.Ю. Халимова - Академик Й.Х.Тўрақулов номидаги Республика ихтисослаштирилган эндокринология илмий-амалий тиббиёт маркази, Ихтисослаштирилган шифохона
М.А. Жўраева - Андижон давлат тиббиёт институти
Н.Д. Ашуралиева - Андижон давлат тиббиёт институти
Резюме
Тадқиқотларда келтирилган аввалги шарҳлар шуни кўрсатдики, метаболик бузилишлар, жумладан, гипергликемия ва дислипидемия, Мтb га қарши иммунитет реакциясини сусайтиради. 2017-йилларда кузатилган тадқиқотларда оксидловчи стресс, АGE-RAGE сигнализация йўли ва PPAR-γ ва мТОR каби потенциал мақсадлар, шунингдек, метформиннинг самарадорлиги такидланган. 2020-йилги тадқиқотларни шарҳлаганимизда предиабет ва дислипидемия ҳамда цитокин ишлаб чиқариш ва антиген тақдимотининг бузилиши ўртасидаги боғлиқлик аниқланди, бунда D витаминига алоҳида эътибор қаратилди. Тадқиқотнинг мақсади: ТБ билан касалланган беморларда ҚДнинг эпидемиологияси, хавф омиллари ва иммунологик жиҳатларини ўрганиш, шунингдек, уларни даволаш ва профилактика қилиш ёндашувларини ишлаб чиқишдан иборат. Тадқиқот вазифаси: Иккинчи турдаги қандли диабед билан оғриган беморларда сил ривожланиши ва кечиши хавфининг модификация қилинадиган ва модификация қилинмайдиган омилларини ўрганиш (ёши, жинси, дори-дармонларга чидамлилиги, гликемик назорат, инсулин қабул қилиш ва бошқалар). Тадқиқот объекти сифатида қандли диабет бўйича турли мақомга эга бўлган сил касаллигига чалинган беморлар. Тадқиқот гуруҳлари: Асосий гуруҳ - 150 нафар қандли диабет ва сил касаллиги биргаликда келган беморлар; анзорат гурухи-қандли диабетсиз сил касаллиги билан хасталанган 100 нафар беморни назорат қилиш гуруҳи; қандли диабет билан, лекин сил бўлмаган беморларни назорат қилиш гуруҳи.
Калит сўзлар: липидлар, туберкулез, қандли диабет, коморбидлик, гликемик назорат, липид спектр
First page
681
Last page
686
For citation:Г.А.Холматова, З.Ю. Халимова, М.А. Жўраева, Н.Д. Ашуралиева - СИЛ ВА ҚАНДЛИ ДИАБЕТ БИЛАН КОМОРБИДЛИКДА АТЕРОГЕН ЛИПОПРОТЕИДЛАРНИ ЎЗГАРИШИ//New Day in Medicine 8(94)2026 681-686 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/8-94-2026
АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ
- Berry MP, Graham CM, McNab FW, Xu Z, Bloch SA, Oni T, et al. An interferon-inducible neutrophil-driven blood transcriptional signature in human tuberculosis. Nature. 2010;466:973-977. doi:10.1038/nature09247.
- Chao WC, Yen CL, Wu CH, Shieh CC. How mycobacteria take advantage of the weakness in human immune system in the modern world. J Microbiol Immunol Infect. 2020;53:209-215. doi:10.1016/j.jmii.2019.10.008.
- Eckold C, Kumar V, Weiner J, Alisjahbana B, Riza AL, Ronacher K, et al. Impact of intermediate hyperglycemia and diabetes on immune dysfunction in tuberculosis. Clin Infect Dis. 2021;72:69-78. doi:10.1093/cid/ciaa751.
- Eckold C, van Doorn CLR, Ruslami R, Ronacher K, Riza AL, van Veen S, et al. Impaired resolution of blood transcriptomes through tuberculosis treatment with diabetes comorbidity. medRxiv. 2023. doi:10.1101/2022.02.07.22269422.
- Kleynhans L, Kunsevi-Kilola C, Tshivhula H, Webber T, Keyser A, Prins N, et al. Human alveolar macrophage function is impaired in tuberculosis contacts with diabetes. EBioMedicine. 2025;122:106050. doi:10.1016/j.ebiom.2025.106050.
- Kumar NP, Banurekha VV, Nair D, Sridhar R, Kornfeld H, Nutman TB, et al. Coincident pre-diabetes is associated with dysregulated cytokine responses in pulmonary tuberculosis. PLoS One. 2014;9. doi:10.1371/journal.pone.0112108.
- Scriba TJ, Fiore-Gartland A, Penn-Nicholson A, Mulenga H, Mbandi SK, Borate B, et al. Biomarker-guided tuberculosis preventive therapy (CORTIS): a randomised controlled trial. Lancet Infect Dis. 2021;21:354-365. doi:10.1016/S1473-3099(20)30914-2.
- Segura-Cerda CA, Lopez-Romero W, Flores-Valdez MA. Changes in host response to Mycobacterium tuberculosis infection associated with type 2 diabetes: beyond hyperglycemia. Front Cell Infect Microbiol. 2019;9:342. doi:10.3389/fcimb.2019.00342.
- Sinha R, Goel A, Bartlett S, Bielefeldt-Ohmann H, Keshvari S, Hasnain S, et al. Pre-diabetes increases tuberculosis disease severity, while high body fat without impaired glucose tolerance is protective. Front Cell Infect Microbiol. 2021;11:691823. doi:10.3389/fcimb.2021.691823.
- Sweeney TE, Braviak L, Tato CM, Khatri P. Genome-wide expression for diagnosis of pulmonary tuberculosis: a multicohort analysis. Lancet Respir Med. 2016;4:213-224. doi:10.1016/S2213-2600(16)00048-5.
file
download