38 -9 (95) 2026 - Абдуллаева М.А., Умарова А.У. - ЮРАК ИШЕМИК КАСАЛЛИКЛАРИНИНГ ЗАМОНАВИЙ ПАТОГЕНЕЗИДАГИ АСПЕКТЛАРИ
ЮРАК ИШЕМИК КАСАЛЛИКЛАРИНИНГ ЗАМОНАВИЙ ПАТОГЕНЕЗИДАГИ АСПЕКТЛАРИ
Абдуллаева М.А., Умарова А.У. - Абу али ибн Сино номидаги Бухоро давлат тиббиёт институти
Резюме
Ушбу мақолада юрак ишемик касаллигининг замонавий патогенетик механизмлари таҳлил қилинган. Юрак ишемик касаллиги патогенези анъанавий равишда коронар артерияларда атеросклеротик стеноз шаклланиши ва миокарднинг қон билан таъминланиши пасайиши билан изоҳланган бўлса, ҳозирги қарашлар ушбу жараённи анча мураккаб ва кўп омилли патологик ҳолат сифатида баҳолайди. Атерогенез, эндотелиал дисфункция, сурункали яллиғланиш, оксидловчи стресс, липидлар алмашинувининг бузилиши, тромбоцитлар фаоллашуви, коронар вазоспазм ва коронар микросиркуляция дисфункцияси юрак ишемиясининг муҳим механизмлари ҳисобланади. Айниқса, обструктив коронар атеросклероз аниқланмаган беморларда ишемиянинг ривожланишида микроваскуляр дисфункция ва эпикардиал томирлар вазомотор бузилишларининг аҳамияти ортиб бормоқда. Замонавий концепцияга кўра, миокард ишемияси фақат коронар артерия люменининг механик торайиши билан эмас, балки қон томир девори, эндотелий, микросиркуляция ва миокарднинг метаболик эҳтиёжлари ўртасидаги мураккаб муносабатлар билан белгиланади.
Калит сўзлар: юрак ишемик касаллиги, миокард ишемияси, атеросклероз, эндотелиал дисфункция, яллиғланиш, оксидловчи стресс, коронар микросиркуляция, микроваскуляр дисфункция, вазоспазм, тромбоз.
First page
269
Last page
274
For citation:Абдуллаева М.А., Умарова А.У. - ЮРАК ИШЕМИК КАСАЛЛИКЛАРИНИНГ ЗАМОНАВИЙ ПАТОГЕНЕЗИДАГИ АСПЕКТЛАРИ//New Day in Medicine 9(95)2026 269-274 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/9-95-2026
АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ
- Vrints CJM, Andreotti F, Koskinas KC, et al. 2024 ESC Guidelines for the management of chronic coronary syndromes. Eur Heart J. 2024;45(36):3415-3537. doi:10.1093/eurheartj/ehae177.
- Knuuti J, Wijns W, Saraste A, et al. 2019 ESC Guidelines for the diagnosis and management of chronic coronary syndromes. Eur Heart J. 2020;41(3):407-477. doi:10.1093/eurheartj/ehz425.
- Libby P. Inflammation in atherosclerosis. Nature. 2002;420(6917):868-874. doi:10.1038/nature01323.
- Rajendran P, Rengarajan T, Thangavel J, et al. The vascular endothelium and human diseases. Int J Biol Sci. 2013;9(10):1057-1069. doi:10.7150/ijbs.7502.
- Libby P, Buring JE, Badimon L, et al. Atherosclerosis. Nat Rev Dis Primers. 2019;5(1):56. doi:10.1038/s41572-019-0106-z.
- Förstermann U, Xia N, Li H. Roles of vascular oxidative stress and nitric oxide in the pathogenesis of atherosclerosis. Circ Res. 2017;120(4):713-735. doi:10.1161/CIRCRESAHA.116.309326.
- Libby P, Loscalzo J, Ridker PM, et al. Inflammation, immunity, and infection in atherothrombosis: JACC review topic of the week. J Am Coll Cardiol. 2018;72(17):2071-2081. doi:10.1016/j.jacc.2018.08.1043.
- Badimon L, Padró T, Vilahur G. Atherosclerosis, platelets and thrombosis in acute ischaemic heart disease. Eur Heart J Acute Cardiovasc Care. 2012;1(1):60-74. doi:10.1177/2048872612441582.
- Crea F, Camici PG, Bairey Merz CN. Coronary microvascular dysfunction: an update. Eur Heart J. 2014;35(17):1101-1111. doi:10.1093/eurheartj/eht513.
- Taqueti VR, Di Carli MF. Coronary microvascular disease: pathogenic mechanisms and therapeutic options. J Am Coll Cardiol. 2018;72(21):2625-2641. doi:10.1016/j.jacc.2018.09.042.
file
download