61 -9 (95) 2026 - Mustafoyev S.M. - MOYAKLAR MORFOLOGIK VA MORFOMETRIK KO‘RSATKICHLARIGA QO‘SHMA JAROHATLANISHNING TA’SIRINI BAHOLASH
MOYAKLAR MORFOLOGIK VA MORFOMETRIK KO‘RSATKICHLARIGA QO‘SHMA JAROHATLANISHNING TA’SIRINI BAHOLASH
Mustafoyev S.M. - Abu Ali ibn Sino nomidagi Buxoro davlat tibbiyot instituti
Rezyume
Maqolada 2021–2026-yillarda chop etilgan ilmiy adabiyotlar asosida moyaklarning jarohatlanish sharoitidagi morfologik va morfometrik o‘zgarishlari tahlil qilindi. Tahlil davomida xorijiy, rus tilidagi va O‘zbekiston olimlarining eksperimental tadqiqotlari o‘zaro qiyoslandi. Ayniqsa, mexanik travma, travmatik bosh miya shikastlanishidan keyingi ikkilamchi moyak zararlanishi, toksik va boshqa eksperimental shikastlanish modellarida seminifer naychalar diametri, spermatogen epiteliy qalinligi, moyak massasi, Leydig hujayralari, Sertoli hujayralari, interstitsial to‘qima, qon tomirlar hamda spermatogen hujayralar miqdoridagi o‘zgarishlarga e’tibor qaratildi. Zamonaviy tadqiqotlar natijalarining qiyosiy tahlili jarohatdan keyingi morfologik o‘zgarishlar faqat mahalliy destruksiya bilan cheklanmasligini, balki mikrosirkulyatsiya buzilishi, qon-moyak to‘sig‘i shikastlanishi, spermatogen epiteliy degeneratsiyasi, Leydig va Sertoli hujayralari funksional faolligining o‘zgarishi bilan kechishini ko‘rsatdi. Shuningdek, morfometrik ko‘rsatkichlarning jarohatdan keyingi dinamikasi jarohat og‘irligi va davomiyligini baholashda muhim mezon bo‘lishi mumkinligi aniqlandi.
Kalit so‘zlar: moyak, jarohatlanish, travma, morfologiya, morfometriya, seminifer naychalar, spermatogen epiteliy, Leydig hujayralari, Sertoli hujayralari.
First page
406
Last page
412
For citation:Mustafoyev S.M. - MOYAKLAR MORFOLOGIK VA MORFOMETRIK KO‘RSATKICHLARIGA QO‘SHMA JAROHATLANISHNING TA’SIRINI BAHOLASH//New Day in Medicine 9(95)2026 406-412 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/9-95-2026
ADABIYOTLAR RO’YXATI
- Баймурадов Р. Анатомические и физические параметры развития крыс и их семенников после облучения. Общество и инновации. 2021;2(2/S):504-509.
- Газин АА, Ватников ЮА, Абрамова ЕВ. Морфологическая характеристика лейдигом у собак. Вестник Российского университета дружбы народов. Серия: Агрономия и животноводство. 2022;17(4):527-535. doi:10.22363/2312-797X-2022-17-4-527-535.
- Индиаминов СИ, Мавлянов СН. Ёрғоқ ва уни ички тузилмалари жароҳатларини суд тиббий баҳолаш. Медицинский журнал молодых ученых. 2025;(16(12)):301-305.
- Кондакова ЛИ, Багметова ВВ, Мальцев МВ. Морфология сустентоцитов (клеток Сертоли) при преждевременном старении, вызванном световым десинхронозом. Вестник Волгоградского государственного медицинского университета. 2023;(1):97-101.
- Магомедов ММ, Камалов КГ, Магомедов АА. Влияние послеоперационного гипотиреоза на гормональную регуляцию сперматогенеза и функциональное состояние семенников у экспериментальных животных. Андрология и генитальная хирургия. 2024;25(3):52-58.
- Хасанова ДА, Кодиров МД. Морфологические изменения придатка яичка при различных способах местной анестезии. Вестник Ассоциации Пульмонологов Центральной Азии. 2026;17(12):179-187.
- Akhigbe RE, Odetayo AF, Akhigbe TM, Hamed MA, Ashonibare PJ. Pathophysiology and management of testicular ischemia/reperfusion injury: Lessons from animal models. Heliyon. 2024;10(9). doi:10.1016/j.heliyon.2024.e27760.
- Ali W, Ma Y, Zhu J, Zou H, Liu Z. Mechanisms of cadmium-induced testicular injury: A risk to male fertility. Cells. 2022;11(22):3601. doi:10.3390/cells11223601.
- Baymuradov RR, Kamalova ShM, Temirova NR, Asadova NK. Morphometric parameters of the testis of 6-month-old rats in the norm and under radiation exposure. Journal of Advanced Zoology. 2023;44(S5):2167-2171.
- Dehdari Ebrahimi N, Shojaei-Zarghani S, Taherifard E, Dastghaib S, Parsa S, Mohammadi N, et al. Protective effects of melatonin against physical injuries to testicular tissue: A systematic review and meta-analysis of animal models. Front Endocrinol (Lausanne). 2023;14:1123999. doi:10.3389/fendo.2023.1123999.
file
download