92 -9 (95) 2026 - Юсупова М.А. - БОЛАЛАРДА ОЗИҚ-ОВҚАТ АЛЛЕРГИЯСИНИНГ ГАСТРОИНТЕСТИНАЛ КУРИНИШИНИНГ ИММУНОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ

БОЛАЛАРДА ОЗИҚ-ОВҚАТ АЛЛЕРГИЯСИНИНГ ГАСТРОИНТЕСТИНАЛ КУРИНИШИНИНГ ИММУНОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ

Юсупова М.А. - Тошкент Давлат Тиббиёт Университети

Резюме

Тадқиқот мақсади: озиқ-овқат аллергиясининг гастроинтестинал намоён бўлишлари кузатилган болаларда эозинофил фаоллашуви, цитокин жавоби ва ичак тўсиғи функциясини баҳолаш ҳамда уларнинг клиник симптомлар билан боғлиқлигини аниқлаш. Материаллар ва усуллар: тадқиқотга 6 ойликдан 7 ёшгача бўлган 110 нафар бола киритилди: I гуруҳ — 59 нафар, II гуруҳ — 51 нафар. IL-4 ва IFN-γ даражалари таҳлил қилинди. 42 нафар беморда фекал EDN, қон зардобидаги ECP ва фекал зонулин аниқланиб, 10 нафар боладан иборат шартли назорат гуруҳи билан таққосланди. Корреляциялар Спирмен усулида баҳоланди. Натижалар: I ва II гуруҳларда EDN мос равишда 492,4±82,5 ва 681,5±67,5 нг/г, ECP — 28,5±9,4 ва 37,5±8,2 нг/мл, зонулин — 163,6±11,3 ва 213,7±13,7 нг/мл ни ташкил этиб, шартли назорат кўрсаткичларидан юқори бўлди. IL-4 мос равишда 201,8±37,1 ва 153,5±23,8 пг/мл, IFN-γ — 112,0±24,6 ва 108,0±16,9 пг/мл ни ташкил этди. Зонулин диарея билан мусбат корреляция қилди (ρ=0,522; p=0,007), аммо абдоминал оғриқ билан боғлиқлик аниқланмади. 4–7 ёшли болаларда IL-4 қабзият билан ассоциацияланган эди (R=0,4; p=0,02). Хулоса: озиқ-овқат аллергиясининг гастроинтестинал намоён бўлишлари турлича иммунологик профиль билан тавсифланади. Фекал EDN ва зонулин, қон зардобидаги ECP ҳамда цитокинларни комплекс баҳолаш касалликнинг иммунологик хусусиятларини тавсифлашда аҳамиятли бўлиши мумкин. Аниқланган ассоциациялар сабаб-оқибат боғлиқлигини тасдиқламайди.

Калит сўзлар: озиқ-овқат аллергияси, болалар, гастроинтестинал намоён бўлишлар, эозинофил нейротоксини, эозинофил катион оқсили, зонулин, интерлейкин-4, интерферон-γ.

First page

620

Last page

625

For citation:Юсупова М.А. - БОЛАЛАРДА ОЗИҚ-ОВҚАТ АЛЛЕРГИЯСИНИНГ ГАСТРОИНТЕСТИНАЛ КУРИНИШИНИНГ ИММУНОЛОГИК ХУСУСИЯТЛАРИ//New Day in Medicine 9(95)2026 620-625 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/9-95-2026

АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ

  1. Santos A.F., Riggioni C., Agache I., et al. EAACI guidelines on the diagnosis of IgE-mediated food allergy. Allergy. 2023;78(12):3057–3076. doi:10.1111/all.15902.
  2. Vandenplas Y., Broekaert I., Domellöf M., et al. An ESPGHAN Position Paper on the Diagnosis, Management, and Prevention of Cow’s Milk Allergy. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2024;78(2):386–413. doi:10.1097/MPG.0000000000003897.
  3. Roca M., Donat E., Rodriguez Varela A., et al. Fecal Calprotectin and Eosinophil-Derived Neurotoxin in Children with Non-IgE-Mediated Cow’s Milk Protein Allergy. J Clin Med. 2021;10(8):1595. doi:10.3390/jcm10081595.
  4. Bahbah W.A., Abo Hola A.S., Bedair H.M., et al. Serum eosinophil-derived neurotoxin: a new promising biomarker for cow’s milk allergy diagnosis. Pediatr Res. 2024;96:1812–1821. doi:10.1038/s41390-024-03260-x.
  5. Hauer A.C., Breese E.J., Walker-Smith J.A., MacDonald T.T. The Frequency of Cells Secreting Interferon-γ and Interleukin-4, -5, and -10 in the Blood and Duodenal Mucosa of Children with Cow’s Milk Hypersensitivity. Pediatr Res. 1997;42:629–638. doi:10.1203/00006450-199711000-00014.
  6. Scheffler L., Crane A., Heyne H., et al. Widely Used Commercial ELISA Does Not Detect Precursor of Haptoglobin2, but Recognizes Properdin as a Potential Second Member of the Zonulin Family. Front Endocrinol. 2018;9:22. doi:10.3389/fendo.2018.00022.
  7. Sun T., Virkud Y.V., Kirpas M., et al. Fecal calprotectin and other biomarkers are not prospectively associated with food protein-induced allergic proctocolitis. J Pediatr Gastroenterol Nutr. 2026;82(1):42–49. doi:10.1002/jpn3.70257.

    file

    download