31 -10 (96) 2026 - Nasretdinova M.T., Boynazarov S.A. - XAVFSIZ PAROKSIZMAL POZITSION BOSH AYLANISHIDA DIAGNOSTIKA VA REABILITATSIYA: QOLDIQ BOSH AYLANISHI VA QAYTALANISHLAR MUAMMOSI

XAVFSIZ PAROKSIZMAL POZITSION BOSH AYLANISHIDA DIAGNOSTIKA VA REABILITATSIYA: QOLDIQ BOSH AYLANISHI VA QAYTALANISHLAR MUAMMOSI

Nasretdinova M.T. - Samarqand davlat tibbiyot universiteti

Boynazarov S.A. - Toshkent Davlat Tibbiyot Universiteti

Rezyume

Xavfsiz paroksizmal pozitsion bosh aylanishi (XPPBA) periferik vestibulyar bosh aylanishining eng koʻp uchraydigan sababi boʻlib, aholining 2,4 foizi hayoti davomida uni boshdan kechiradi. Repozitsion manevrlar pozitsion nistagmni koʻpchilik bemorlarda 1–2 seansda bartaraf etadi, biroq davolashdan keyin ikki muammo qoladi. Birinchisi qoldiq bosh aylanishi: nistagm yoʻqolgandan keyin ham bemorlarning bir qismida beqarorlik va yurishdan qoʻrqish haftalab saqlanadi. Ikkinchisi qaytalanishlar: kasallik yiliga taxminan 15 foiz, bir necha yil ichida esa har ikkinchi bemorda takrorlanadi. Sharhda XPPBA epidemiologiyasi va patogenezi, diagnostika mezonlari, repozitsion manevrlar samaradorligi, qoldiq bosh aylanishining sabablari va baholash usullari, qaytalanishlarning suyak va kalsiy almashinuvi, D vitamini tanqisligi bilan bogʻliqligi hamda vestibulyar reabilitatsiya imkoniyatlari haqidagi maʼlumotlar tahlil qilingan. Qoldiq bosh aylanishini obyektiv baholash mezonlari ishlab chiqilmagan, kompyuter stabilometriyasi bu maqsadda kam qoʻllanadi. Repozitsiyadan keyingi reabilitatsiyaning koʻrsatmalari, tarkibi va davomiyligi aniqlanmagan. Qoldiq bosh aylanishi va qaytalanish xavfini oldindan baholash va shunga koʻra reabilitatsiya dasturini tanlash keyingi tadqiqotlarning yoʻnalishi hisoblanadi.

Kalit soʻzlar: xavfsiz paroksizmal pozitsion bosh aylanishi, qoldiq bosh aylanishi, qaytalanish, D vitamini, suyak almashinuvi, stabilometriya, vestibulyar reabilitatsiya.

First page

221

Last page

226

For citation:Nasretdinova M.T., Boynazarov S.A. - XAVFSIZ PAROKSIZMAL POZITSION BOSH AYLANISHIDA DIAGNOSTIKA VA REABILITATSIYA: QOLDIQ BOSH AYLANISHI VA QAYTALANISHLAR MUAMMOSI //New Day in Medicine 10(96)2026 221-226 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/10-96-2026

ADABIYOTLAR RO’YXATI

1. Neuhauser H. K. The epidemiology of dizziness and vertigo. Handb Clin Neurol. 2016;137:67–82. doi:10.1016/B978-0-444-63437-5.00005-4.
2. von Brevern M., Radtke A., Lezius F., Feldmann M., Ziese T., Lempert T., et al. Epidemiology of benign paroxysmal positional vertigo: a population based study. J Neurol Neurosurg Psychiatry. 2007;78(7):710–715. doi:10.1136/jnnp.2006.100420.
3. Kim J. S., Zee D. S. Benign paroxysmal positional vertigo. N Engl J Med. 2014;370(12):1138–1147. doi:10.1056/NEJMcp1309481.
4. Bhattacharyya N., Gubbels S. P., Schwartz S. R., Edlow J. A., El-Kashlan H., Fife T., et al. Clinical practice guideline: benign paroxysmal positional vertigo (update). Otolaryngol Head Neck Surg. 2017;156(3 Suppl):S1–S47. doi:10.1177/0194599816689667.
5. Seok J. I., Lee H. M., Yoo J. H., Lee D. K. Residual dizziness after successful repositioning treatment in patients with benign paroxysmal positional vertigo. J Clin Neurol. 2008;4(3):107–110. doi:10.3988/jcn.2008.4.3.107.
6. Nunez R. A., Cass S. P., Furman J. M. Short- and long-term outcomes of canalith repositioning for benign paroxysmal positional vertigo. Otolaryngol Head Neck Surg. 2000;122(5):647–652. doi:10.1016/S0194-5998(00)70190-2.
7. Brandt T., Huppert D., Hecht J., Karch C., Strupp M. Benign paroxysmal positioning vertigo: a long-term follow-up (6–17 years) of 125 patients. Acta Otolaryngol. 2006;126(2):160–163. doi:10.1080/00016480500280140.
8. Parnes L. S., Agrawal S. K., Atlas J. Diagnosis and management of benign paroxysmal positional vertigo (BPPV). CMAJ. 2003;169(7):681–693.
9. Jeong S. H., Choi S. H., Kim J. Y., Koo J. W., Kim H. J., Kim J. S. Osteopenia and osteoporosis in idiopathic benign positional vertigo. Neurology. 2009;72(12):1069–1076. doi:10.1212/01.wnl.0000345016.33983.e0.
10. Büki B., Ecker M., Jünger H., Lundberg Y. W. Vitamin D deficiency and benign paroxysmal positioning vertigo. Med Hypotheses. 2013;80(2):201–204. doi:10.1016/j.mehy.2012.11.029.

    file

    download