69 -10 (96) 2026 - Mamajonov Z.A., Ulug’bekova G.J. - MAKROFAGLARNING KELIB CHIQISHI, TURLARI (M1, M2) SARATON IMMUNOTERAPIYASIDAGI AXAMIYATI
MAKROFAGLARNING KELIB CHIQISHI, TURLARI (M1, M2) SARATON IMMUNOTERAPIYASIDAGI AXAMIYATI
Mamajonov Z.A., Ulug’bekova G.J. - Andijon davlat tibbiyot institute
Resume
Makrofaglar tug’ma immunitet tizimining muhim hujayralari bo’lib, organizmni patogenlardan himoya qilish, yallig’lanish jarayonlarini boshqarish va to’qimalar gomeostazini saqlashda muhim rol o’ynaydi. Ular asosan gematopoetik ildiz hujayralaridan rivojlanadigan monotsitlardan hamda embrional davrda shakllanib, to’qimalarda uzoq muddat saqlanadigan rezident makrofaglardan kelib chiqadi. Makrofaglarning funksional xususiyatlari mikroatrof-muhit signallari ta’sirida o’zgarib, shartli ravishda M1 va M2 fenotiplariga ajratiladi. M1 makrofaglar yallig’lanishga qarshi javob, sitokinlar ishlab chiqarish va o’sma hujayralariga qarshi immun faollik bilan tavsiflansa, M2 makrofaglar to’qimalarning tiklanishi, angiogenez va immun javobning susayishida ishtirok etishi mumkin. Saraton sharoitida o’sma bilan bog’liq makrofaglar (TAM) o’sma mikro muhitining muhim tarkibiy qismi bo’lib, o’smaning rivojlanishi, metastazlanishi va davolashga chidamliligiga ta’sir ko’rsatadi. Shu sababli makrofaglarning funksional holatini o’zgartirish, ularni o’sma hujayralariga qarshi faollashtirish yoki immunosupressiv xususiyatlarini cheklash saraton immunoterapiyasining istiqbolli yo’nalishlaridan hisoblanadi. Makrofaglarning kelib chiqishi, fenotipik plastiklik xususiyatlari va molekulyar mexanizmlarini chuqur o’rganish yangi immunoterapevtik strategiyalarni ishlab chiqish hamda saraton kasalligini davolash samaradorligini oshirish uchun muhim ilmiy asos yaratadi.
Kalit so’zlar: makrofaglar, monotsitlar, tug’ma immunitet, M1 va M2 fenotiplari, o’sma mikro muhiti, o’sma bilan bog’liq makrofaglar (TAM), saraton, immunoterapiya, immunosupressiya, fenotipik plastiklik.
First page
444
Last page
448
For citation:Mamajonov Z.A., Ulug’bekova G.J. - MAKROFAGLARNING KELIB CHIQISHI, TURLARI (M1, M2) SARATON IMMUNOTERAPIYASIDAGI AXAMIYATI//New Day in Medicine 10(96)2026 444-448 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/10-96-2026
ADABIYOTLAR RO’YXATI
- Davies L.C., Jenkins S.J., Allen J.E., & Taylor P.R. (2013). Tissue-resident macrophages. Nature Immunology, 14 (10), 986–995. https://doi.org/10.1038/ni.2705
- Lavin Y. et al. (2014). Tissue-resident macrophage enhancer landscapes are shaped by the local microenvironment. Cell, 159 (6), 1312–1326. https://doi.org/10.1016/j.cell.2014.11.018
- Basak U., Sarkar T., Mukherjee S., Chakraborty S., Dutta A., Dutta S., Nayak D., Kaushik S., Das T., & Sa G. (2023). Tumor-associated macrophages: an effective player of the tumor microenvironment. Frontiers in immunology, 14, 1295257. https://doi.org/10.3389/fimmu.2023.1295257
- Chen X., & Song E. (2019). Turning foes to friends: targeting tumor-associated macrophages for cancer therapy. Nature Reviews Drug Discovery, 18 (2), 117–131. https://doi.org/10.1038/nrd.2018.168
- Mantovani A., et al. (2004). The chemokine system in diverse forms of macrophage activation and polarization. Trends in Immunology 25 (12), 677–686. https://doi.org/10.1016/j.it.2004.09.015
- Wang F., et al. (2023). Functional polarization of tumor-associated macrophages dictated by metabolic reprogramming. Journal of Experimental & Clinical Cancer Research, 42, 189. https://doi.org/10.1186/s13046-023-02832-9
- Noy R., & Pollard J.W. (2014). Tumor-associated macrophages: from mechanisms to therapy. Immunity, 41 (1), 49–61. https://doi.org/10.1016/j.immuni.2014.06.010
- Cassetta L., & Kitamura T. (2018). Targeting tumor-associated macrophages as a potential strategy to enhance the response to immune checkpoint inhibitors. Frontiers in Immunology, 9, 1624. https://doi.org/10.3389/fimmu.2018.01624
- Khan M.M., Li Y., Zhou Z., Ni A., Saiding Q., Qin D., Tao W., & Chen W. (2024). Macrophage-modulating nanomedicine for cancer immunotherapy. Nanoscale, 16(15),7378–7386.https://doi.org/10.1039/d3nr06333j
file
download