90 -10 (96) 2026 - Abdullayev J., Ulugbekova G.J. - XALQ TABOBATI VOSITALARINING TOKSIKOLOGIK XAVFSIZLIGI VA YALLIG’LANISHGA TA’SIRI (IN VIVO TAJRIBALAR)

XALQ TABOBATI VOSITALARINING TOKSIKOLOGIK XAVFSIZLIGI VA YALLIG’LANISHGA TA’SIRI (IN VIVO TAJRIBALAR)

Abdullayev J., Ulugbekova G.J. - Andijon davlat tibbiyot instituti

Rezyume

Xalq tabobatida qo’llaniladigan tabiiy vositalar biologik faol birikmalarning muhim manbai bo’lib, ular yallig’lanish jarayonlarini modulyatsiya qilish va turli patologik holatlarni davolashda istiqbolli ahamiyatga ega. Biroq ushbu vositalarning biologik samaradorligi bilan bir qatorda, ularning toksikologik xavfsizligini ilmiy asosda baholash ham muhim hisoblanadi. Mazkur maqolada xalq tabobati vositalarining organizmga ta’siri, toksikologik xavfsizlik ko’rsatkichlari va yallig’lanishga qarshi potensial xususiyatlarini in vivo tajribalar asosida o’rganish masalalari yoritiladi. Tadqiqotning asosiy yo’nalishlari umumiy klinik holat, tana vaznidagi o’zgarishlar, xulq-atvor ko’rsatkichlari, zarur hollarda gematologik va biokimyoviy parametrlar hamda yallig’lanish belgilarini baholashni o’z ichiga oladi. Shuningdek, tabiiy vositalarning ehtimoliy nojo’ya ta’sirlari, dozaga bog’liq toksikligi va biologik faolligi o’rtasidagi bog’liqlikni aniqlashga alohida e’tibor qaratiladi. In vivo tajribalar natijalari xalq tabobati vositalarining xavfsizligi va yallig’lanishga ta’sirini kompleks baholash, ularning farmakologik xususiyatlarini ilmiy asoslash hamda kelgusida yangi terapevtik vositalarni ishlab chiqish uchun muhim ahamiyatga ega. Olingan ma’lumotlar tegishli tajriba natijalari bilan tasdiqlangan taqdirda, o’rganilayotgan vositalarning xavfsizlik profili va yallig’lanishga qarshi potensialini aniqlashga xizmat qiladi.

Kalit so’zlar: xalq tabobati, dorivor o’simliklar, toksikologik xavfsizlik, yallig’lanish, yallig’lanishga qarshi faollik, in vivo tajribalar, biologik faol moddalar, farmakologik samaradorlik, nojo’ya ta’sirlar.

First page

567

Last page

571

For citation:Abdullayev J., Ulugbekova G.J. - XALQ TABOBATI VOSITALARINING TOKSIKOLOGIK XAVFSIZLIGI VA YALLIG’LANISHGA TA’SIRI (IN VIVO TAJRIBALAR)//New Day in Medicine 10(96)2026 567-571 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/10-96-2026

ADABIYOTLAR RO’YXATI

1. Srinivas US, Tan BWQ, Vellayappan BA, Jeyasekharan AD. ROS and the DNA damage response in cancer. Redox Biol. 2019 Jul;25:101084. doi: 10.1016/j.redox.2018.101084. Epub 2018 Dec 21. PMID: 30612957; PMCID: PMC6859528.
2. Hayes JD, Dinkova-Kostova AT, Tew KD. Oxidative Stress in Cancer. Cancer Cell. 2020;38(2):167-197. doi:10.1016/j.ccell.2020.06.001
3. Renaudin X., &Gauthier L. (2021). Reactive oxygen species and DNA damage response in cancer. Free Radical Biology and Medicine, 169, 1–13. https://doi.org/10.1016/j.freeradbiomed.2021.06.014
4. Jomova K., Raptova R., Alomar S.Y., Alwasel S.H., Nepovimova E., Kuca K., & Valko M. (2023). Reactive oxygen species, toxicity, oxidative stress, and antioxidants: chronic diseases and aging. Archives of toxicology, 97(10), 2499–2574. https://doi.org/10.1007/s00204-023-03562-9
5. Ontiveros M., et al. (2019). Natural flavonoids inhibit the plasma membrane Ca²⁺ ATPase: Implications for cellular calcium homeostasis. Biochemical Pharmacology, 161, 1–11. https://doi.org/10.1016/j.bcp.2018.12.016
6. Jomova K., Raptova R., Alomar S.Y., Alwasel S.H., Nepovimova E., Kuca K., & Valko M. (2023). Reactive oxygen species, toxicity, oxidative stress, and antioxidants: chronic diseases and aging. Archives of toxicology, 97(10), 2499–2574. https://doi.org/10.1007/s00204-023-03562-9

   file

   download