93 -10 (96) 2026 - Юсупов Н.Э., Мамаражабов С.Э. - ЖАМОАТ САЛОМАТЛИГИ ТЕХНИКУМИ ЎҚУВЧИЛАРИ СОҒЛИГИГА ОИД ХАВФЛАРНИ КОМПЛЕКС ТАБАҚАЛАШТИРИШГА ОИД ПРОФИЛАКТИКА АСОСЛАРИ
ЖАМОАТ САЛОМАТЛИГИ ТЕХНИКУМИ ЎҚУВЧИЛАРИ СОҒЛИГИГА ОИД ХАВФЛАРНИ КОМПЛЕКС ТАБАҚАЛАШТИРИШГА ОИД ПРОФИЛАКТИКА АСОСЛАРИ
Юсупов Н.Э., Мамаражабов С.Э. - Самарқанд давлат тиббиёт университети
Резюме
Жамоат саломатлиги техникуми талабалари учун соғлиқ хавфларни табақалаштиришга яхлит ёндашувни ишлаб чиқиш ва хавфга асосланган профилактикани илмий асослаш. 304 нафар 1-3 курс талабалари иштирокида бир босқичли кузатув тадқиқоти ўтказилди. Комплекс баҳолаш жисмоний фаолият (IPAQ-SF), турмуш тарзи индекси (FANTASTIC), алкоголь хавфи (AUDIT), никотинга боғлиқлиги (FTND) ва психоэмоционал ҳолат кўрсаткичлари (DASS-21). Стандартлаштирилган кўрсаткичлар асосида кўпкомпонентли интеграциялашган соғлиқ учун хавф профили шакллантирилади. Паст интеграл хавф 132 (43,4%) талабаларда, ўртача — 118 (38,8%), юқори — 54 (17,8%) талабаларда аниқланган. Шундай қилиб, респондентларнинг 56,6% ўртача ёки юқори хавфли деб таснифланган. Кейинчалик қулай турмуш тарзи ва юқори жисмоний фаоллик психоэмоционал бузилишларнинг оғирлиги билан тескари боғлиқ эди, никотинга қарамлик ва спиртли ичимликларни истеъмол қилиш хавфи депрессия, ташвиш ва стресс кўрсаткичлари билан ижобий мустақил алоқаларни кўрсатди. Интеграл табақаланиш соғлиқ учун турли хил хавф-хатарларга эга бўлган талабалар гуруҳларини аниқлашга имкон беради ва ягона профилактика чораларидан хавфга асосланган табақалаштирилган профилактикага ўтиш учун асос яратади.
Калит сўзлар: талабалар, жамоат саломатлиги; турмуш тарзи; психо-эмоционал ҳолат.
First page
585
Last page
591
For citation:Юсупов Н.Э., Мамаражабов С.Э. - ЖАМОАТ САЛОМАТЛИГИ ТЕХНИКУМИ ЎҚУВЧИЛАРИ СОҒЛИГИГА ОИД ХАВФЛАРНИ КОМПЛЕКС ТАБАҚАЛАШТИРИШГА ОИД ПРОФИЛАКТИКА АСОСЛАРИ//New Day in Medicine 10(96)2026 585-591 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/10-96-2026
АДАБИЁТЛАР РЎЙХАТИ
- Алиев Р.М., Саидов Ж.Б. Социально-гигиенические аспекты сохранения здоровья студенческой молодежи в условиях реформирования системы образования. Профилактическая медицина. 2023;26(4):52–58.
- Баранов А.А., Намазова-Баранова Л.С. Здоровье молодежи как приоритет общественного здравоохранения: современные вызовы и пути профилактики. Общественное здоровье и здравоохранение. 2023;(3):5–12.
- Кучма В.Р. Гигиеническая оценка условий обучения и факторов риска для здоровья учащейся молодежи. Гигиена и санитария. 2016;(4):305–309.
- Мирзаев С.С., Рахимов Б.Р. Медико-социальные факторы риска нарушений здоровья у студентов среднего специального образования. Здравоохранение Узбекистана. 2024;(2):41–47.
- Разумов А.Н., Иванов А.А., Петров С.В. Психоэмоциональное состояние и стресс у студентов в условиях учебной нагрузки. Вестник восстановительной медицины. 2018;(6):12–18.
- Рахимов Б.Р. Медико-социальные аспекты формирования здоровья молодежи в условиях реформирования образования [диссертация на соискание ученой степени кандидата медицинских наук]. Ташкент; 2020.
- Сидоренко Е.А., Ковалева И.П. Психоэмоциональное состояние студентов в условиях интенсификации учебного процесса. Профилактическая медицина. 2018;21(6):34–39.
- Auerbach R.P., Mortier P., Bruffaerts R., et al. Mental disorders among college students in the World Health Organization World Mental Health Surveys. J Abnorm Psychol. 2018;127(7):623–638.
- World Health Organization. World mental health report: transforming mental health for all. Geneva: World Health Organization; 2022.
- Biddle S.J.H., Asare M. Physical activity and mental health in children and adolescents. Br J Sports Med. 2011;45(11):886–895.
file
download