98 -10 (96) 2026 - Абдуллаев Н.Д., Каримов Р.Х. - ЎЗБЕК ПОПУЛЯЦИЯСИДА IL23R, IL17F ВА IL17А ГЕНЛАРИ ПОЛИМОРФИЗМЛАРИНИНГ ВУЛЬГАР ПСОРИАЗГА МОЙИЛЛИК БИЛАН БОҒЛИҚЛИГИ
ЎЗБЕК ПОПУЛЯЦИЯСИДА IL23R, IL17F ВА IL17А ГЕНЛАРИ ПОЛИМОРФИЗМЛАРИНИНГ ВУЛЬГАР ПСОРИАЗГА МОЙИЛЛИК БИЛАН БОҒЛИҚЛИГИ
Абдуллаев Н.Д., Каримов Р.Х. - Республика ихтисослаштирилган дерматовенерология ва косметология илмий-амалий тиббиёт маркази Ўзбекистон, Урганч Давлат Тиббиёт Институти
Резюме
Ўзбек популяциясида IL23R (rs11209026, G1142A), IL17F (C/G) ва IL17A (rs2275913, G-197A) генлари полиморфизмларининг вульгар псориазга мойиллик билан боғлиқлиги баҳоланди. «Касал–назорат» типидаги тадқиқотга вульгар псориаз билан оғриган 98 нафар бемор (48 эркак, 50 аёл) ва жинси ҳамда ёши бўйича мос келадиган 95 нафар соғлом шахс киритилди. Генотиплаш полимераз занжир реакцияси ёрдамида бажарилди; аллел ва генотиплар тақсимоти χ² ва Фишер мезонлари билан солиштирилиб, шанслар нисбати (OR) 95% ишонч оралиғи билан ҳисобланди. Иккала гуруҳда ҳам генотиплар тақсимоти Харди–Вайнберг мувозанатига мос келди. IL23R генининг A аллели беморларда 5,6% ва назоратда 1,1% учради (OR=5,59; 95% ИО 1,22–25,56; p=0,013). IL17F генининг G аллели билан боғлиқлик анча кучли бўлди: 18,4% га қарши 6,3% (OR=3,34; 95% ИО 1,68–6,64; p<0,001). IL17A генининг A аллели беморларда кўпроқ учраса-да (26,0% ва 17,9%), фарқ статистик ишончлилик чегарасига етмади (p=0,054). IL23R ва IL17F генларининг минор аллеллари ўзбек популяциясида вульгар псориаз ривожланиш хавфининг ошиши билан боғлиқ. IL17A rs2275913 бўйича фақат тенденция аниқланди; уни тасдиқлаш учун каттароқ танлама зарур.
Калит сўзлар: вульгар псориаз, ген полиморфизми, IL23R, IL17F, IL17A, ирсий мойиллик, ўзбек популяцияси.
First page
621
Last page
627
For citation:Абдуллаев Н.Д., Каримов Р.Х. - ЎЗБЕК ПОПУЛЯЦИЯСИДА IL23R, IL17F ВА IL17А ГЕНЛАРИ ПОЛИМОРФИЗМЛАРИНИНГ ВУЛЬГАР ПСОРИАЗГА МОЙИЛЛИК БИЛАН БОҒЛИҚЛИГИ//New Day in Medicine 10(96)2026 621-627 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/10-96-2026
СПИСОК ЛИТЕРАТУРА
- Дустбабаева Н.Д., Ирсалиева Ф.К., Нурматова Н.Ф. и др. Полиморфизм гена IL17A rs2275913 в узбекской этнической группе и его связь с развитием аллергического ринита. Российский иммунологический журнал. 2020;23(4):443–448.
- Валиев А.А., Хаитов К.Н. Роль полиморфного варианта гена TNF-α в развитии псориаза у детей. Проблемы биологии и медицины. 2023;5(148):39–43.
- World Health Organization. Global report on psoriasis. Geneva: WHO; 2016.
- Parisi R., Iskandar I.Y.K., Kontopantelis E., Augustin M., Griffiths C.E.M., Ashcroft D.M. National, regional, and worldwide epidemiology of psoriasis: systematic analysis and modelling study. BMJ. 2020;369:m1590. doi:10.1136/bmj.m1590
- Griffiths C.E.M., Armstrong A.W., Gudjonsson J.E., Barker J.N.W.N. Psoriasis. Lancet. 2021;397(10281):1301–1315.
- Takeshita J., Grewal S., Langan S.M., et al. Psoriasis and comorbid diseases: epidemiology. J Am Acad Dermatol. 2017;76(3):377–390.
- Hawkes J.E., Chan T.C., Krueger J.G. Psoriasis pathogenesis and the development of novel targeted immune therapies. J Allergy Clin Immunol. 2017;140(3):645–653.
- Blauvelt A., Chiricozzi A. The immunologic role of IL-17 in psoriasis and psoriatic arthritis pathogenesis. Clin Rev Allergy Immunol. 2018;55(3):379–390.
- Cargill M., Schrodi S.J., Chang M., et al. A large-scale genetic association study confirms IL12B and leads to the identification of IL23R as psoriasis-risk genes. Am J Hum Genet. 2007;80(2):273–290.
- Tsoi L.C., Spain S.L., Knight J., et al. Identification of 15 new psoriasis susceptibility loci highlights the role of innate immunity. Nat Genet. 2012;44(12):1341–1348.
file
download