70 -10 (96) 2026 - Ulugbekova G.J. - O’ZBEKISTON OLIMLARINING XALQ TABOBATINI ILMIY ASOSLASH BORASIDAGI YUTUQLARI

O’ZBEKISTON OLIMLARINING XALQ TABOBATINI ILMIY ASOSLASH BORASIDAGI YUTUQLARI

Ulugbekova G.J. - Andijon davlat tibbiyot institute

Resume

O’zbekistonda xalq tabobati an’analari uzoq tarixga ega bo’lib, dorivor o’simliklar va tabiiy vositalardan turli kasalliklarning oldini olish hamda davolashda keng foydalanib kelingan. Bugungi kunda mamlakat olimlari tomonidan xalq tabobatida qo’llaniladigan dorivor o’simliklarning kimyoviy tarkibi, biologik faolligi, farmakologik xususiyatlari va xavfsizligini o’rganishga alohida e’tibor qaratilmoqda. Ushbu tadqiqotlar natijasida tabiiy xomashyo tarkibidagi biologik faol moddalarni aniqlash, ularning terapevtik imkoniyatlarini baholash hamda yangi fitopreparatlar yaratish uchun ilmiy asoslar shakllanmoqda. Shuningdek, an’anaviy davolash usullarini zamonaviy laboratoriya tadqiqotlari va klinik kuzatuvlar asosida baholash xalq tabobatini dalillarga asoslangan tibbiyot tamoyillari bilan uyg’unlashtirishda muhim ahamiyat kasb etadi. Mazkur yo’nalishdagi ilmiy izlanishlar milliy dorivor o’simliklar resurslaridan samarali foydalanish, mahalliy farmatsevtika sanoatini rivojlantirish va aholiga ko’rsatiladigan tibbiy yordam sifatini oshirishga xizmat qiladi. Xalq tabobati vositalarining samaradorligi va xavfsizligini ishonchli ilmiy dalillar asosida tasdiqlash ularni tibbiyot amaliyotida oqilona qo’llashning muhim sharti hisoblanadi.

Kalit so’zlar: xalq tabobati, O’zbekiston olimlari, dorivor o’simliklar, fitoterapiya, biologik faol moddalar, farmakologik tadqiqotlar, klinik samaradorlik, toksikologik xavfsizlik, dalillarga asoslangan tibbiyot.

First page

449

Last page

452

For citation:Ulugbekova G.J. - O’ZBEKISTON OLIMLARINING XALQ TABOBATINI ILMIY ASOSLASH BORASIDAGI YUTUQLARI//New Day in Medicine 10(96)2026 449-452 https://newdayworldmedicine.com/en/new_day_medicine/10-96-2026

ADABIYOTLAR RO’YXATI

  1. Abduraimov O.S., & Mukhamedjanov D.S. (2018). Medicinal plants of Uzbekistan and their traditional uses. Journal of Ethnopharmacology, 226, 56–68. https://doi.org/10.1016/j.jep.2018.08.014
  2. Bakhtiyor A., Imamaliev B., & Khudoyarov S. (2021). Screening study of various immunomodulatory medicinal collections (MC). Russian Journal of Physiology, 107(4), 482–489. https://journals.eco-vector.com/0367-3014/article/view/456403
  3. Cho W.C., & Leung K.N. (2007). In vitro and in vivo immunomodulating activities of Astragalus membranaceus. Journal of Ethnopharmacology, 113(1), 132–136. https://doi.org/10.1016/j.jep.2007.06.020
  4. Egamberdieva D. (2020). Biological activity of plant secondary metabolites in Uzbekistan’s flora. Microbial Ecology, 79(3), 509–519. https://doi.org/10.1007/s00248-019-01398-7
  5. Khojimatov O.K., Kosimov Z.Z., & Bussmann R.W. (2021). Quantitative ethnobotany of medicinal plants used by the mountain population of the Kitab Region, Uzbekistan. Ethnobotany Research and Applications, 21(2), 1–13. https://ethnobotanyjournal.org/index.php/era/article/view/5421
  6. Newman D.J., & Cragg G.M. (2020). Natural products as sources of new drugs over the nearly four decades from 01/1981 to 09/2019. Journal of Natural Products, 83(3), 770–803. https://doi.org/10.1021/acs.jnatprod.9b01285
  7. Zhou Y., Zheng J., Li Y., Xu D.P., Li S., Chen Y.M., & Li H.B. (2016). Natural Polyphenols for Prevention and Treatment of Cancer. Nutrients, 8(8), 515. https://doi.org/10.3390/nu8080515
  8. Lu J., Zhou Y., Song Y.X., Wang J.Y., & Xian J.X. (2025). Natural alkaloids modulating macrophage polarization: Innovative therapeutic strategies for inflammatory, cardiovascular, and cancerous diseases. Phytomedicine : international journal of phytotherapy and phytopharmacology, 141, 156709. https://doi.org/10.1016/j.phymed.2025.156709
  9. Li Y, Ai S, Li Y, et al. The role of natural products targeting macrophage polarization in sepsis-induced lung injury. Chin Med. 2025;20(1):19. Published 2025 Feb 5. doi:10.1186/s13020-025-01067-4

    file

    download